Dandanakan Savaşı Nedenleri ve Sonuçları
15 Mayıs 2024

Dandanakan Savaşı Nedenleri ve Sonuçları

Dandanakan Savaşı, Asya'da etkin olarak rol oynayan iki Türk devleti arasında gerçekleşen bu savaş çok ciddi kayıplar verilerek 23 Mayıs 1040 yılında çetin bir muhabere sonucu meydana gelmiştir. Bu savaşın gelişmekte olan Selçuk Devleti ile yıkılma sürecine gelen Gazne Devletinin yıkılmasına sebep olmuştur. Bu savaşın temelinde 840 yılında bir kısım sebeplerden dolayı yıkılan Uygur Devletine bağlı olan Oğuz Boyları savaşın ardından Kırgız istilasıyla yıkılarak batıya doğru göç etmiş ve burada diğer Türk Boyları ile bir araya gelerek Irak - İran coğrafyasında Selçuk Bey önderliğinde Selçuk beyiğini M. S 960 yılında tam anlamıyla kurmuşlardır.

Dandanakan Savaşı Neden Olur?

Türk devlet yapılanması boy teşkilatı bakımından Selçuklu Beyliği (Boyu) Gazne devlet yapılanmasına bağlıydı. Selçuklu Beyliği düzenli olarak Gazne Devletine vergi ödemekte, asker vermekte ve sınır bekçiliği görevini gerçekleştirmekteydi. Giderek büyüyen ve güçlenen Selçuklu Beyliği hakimiyet bakımından bulunduğu coğrafya üzerinde iki büyük Türk Devleti bulunuyordu. Bu büyük devletler ise Karahanlılar ve Gaznelilerdi. Giderek gelişen güçlenen Selçuklu Beyliği 1035 yılında Ceyhun nehrinden geçerek Gazne devletine bağlı ve en önemli şehirlerinden biri olan Horasan'a izin almaksızın girerek bir manada Gazne Devletine meydan okudu. O dönemde Gazne Devletinin başında yönetici olarak Mesut, yağma ve istila gerçekleşmediği için Selçukluların bu hareketine ilk zamanlar sessiz kalmıştı. Tuğrul ve Çağrı Bey birbirlerine destek vererek Nesa ve Merv şehirlerinde hızla ilerleyerek hakimiyet alanlarını genişletti. Böylelikle yayılma politikasını genişleyen Selçuklu beyliği zamanla Gazne hükümdarı Mesut'a bir pusula yazarak Gazne devletine bağlılığı karşılığında izinsiz olarak girdikleri bu şehirlerde oturma, ticaret ve barınma izni istediler. Gazneli Mesut durumun farkına varmış ve zamanla Selçukluların kendisine bağlılıkların koparacaklarını anlamıştı. Meydana gelen Selçuklu tehdidini bir manada ortadan kaldırmak amacıyla bir ordu görevlendirerek Selçukluların üzerine gönderildi. Nesa şehrine varan Gazne ordusu Selçuklular ile karşı karşıya 1035 yılında çarpışarak Gaznelilere ağır bir mağlubiyete uğrattılar. Böylelikle içeride Gazneli Devleti kötü bir düşman kazandı ve Selçuklu beyliği kazandığı zafer ile gücüne güç kattı. Bunun üzerine Gazneli Mesut, Selçuklu beyliğinin Merv, Nesa ve Ferava üzerinde oturma izni vermek zorunda kaldı. Bu savaşın ardından 3 yıl gibi bir süre geçtikten sonra Selçuklu boyu çevresinde bulunan 3 şehirde ticaret, yerleşme ve barınma izni isteyince durumun daha fazla kötüleşmesini önlemek amacıyla Gazneli Mesut bir sefer daha düzenledi Selçuklular üzerine, bu sefer sonrası ağır yenilgi alan Gazneli Mesut ağır bir yenilgiye uğradı.

Gazneli Devleti ile Selçuklu Boyu Arasında Gerçekleşen Dandanakan Savaşı

Gazneli Mahmut göndermiş olduğu 2 ordunun da yenilmesi üzerine bizzat ordunun başına geçerek 1040 yılında savaş hazırlığı içine girdi. 2 yıl süren bir savaş hazırlığında çoğunluğu atlı süvarilerden oluşan 100.000 kişilik büyük bir ordu hazırladı. Çok kalabalık bir şekilde Selçuklu boyuna savaş açan Gazneli Mesut 16 Ocak da Nişabur şehrine girdi. İlk olarak buraya gireceğini kestiren Selçuklu boyu buradaki yiyecek ve içme suyunu kirleterek ayrılınca ordunun lojistik ihtiyacı diğer şehirler ile karşılandığından yavaş olarak ilerliyordu. Nişabur şehrinden sonra Merv şehrinde Dandanakan kalesi önünde iki ordu karşı karşıya geldiler. Gazne ordusu uzun yolculuk, aylık ve su kuyularına uzaklığı nedeniyle yorgun düştü ve Selçukluların planlı ve vur kaç tarzı taarruzları karşısında fazlaca tutunamayan Gazneli Mesut ağır kayıplar vererek savaş meydanından düzensiz olarak çekilerek yenik düştü. Gazneli Mahmut bu yenilgi sonrası askeri ve siyasi otoritesini yitirdi. Savaşı kaybeden ordu bunun birinci sorumlusunun Gazneli Mahmut olduğu kanaatindeydi. Plansız bir şekilde yapılan saldırının ağrı kayıplar verdiği kanaatindeydi. Savaş alanından Hindistana doğru kendi birliğiyle kaçmaya çalışan Gazneli Mahmut emrinde olan ordu tarafından öldürüldü. Dandanakan savaşı sonrası Selçuklular devlet hazinesini ve ordusunu ele geçirerek tarih sahnesine Büyük Selçuklu Devleti olarak çıktı.

Dandanakan Savaşı Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Sakarya Meydan Savaşı Nedenleri ve Sonuçları

Sakarya Meydan Savaşı Nedenleri ve Sonuçları

Irak Savaşı Nedenleri ve Sonuçları

Irak Savaşı Nedenleri ve Sonuçları

Malazgirt Savaşı Nedenleri ve Sonuçları

Malazgirt Savaşı Nedenleri ve Sonuçları

Orta Çağ Savaşı Nedenleri ve Sonuçları

Orta Çağ Savaşı Nedenleri ve Sonuçları

Sakarya Savaşı Nedenleri ve Sonuçları

Sakarya Savaşı Nedenleri ve Sonuçları

Güncel

İç Savaş Nedenleri ve Sonuçları

İç Savaş Nedenleri ve Sonuçları

Güncel

1 İnönü Savaşı ve Sonuçları

1 İnönü Savaşı ve Sonuçları

Güncel

Amerikan İç Savaşı Tarihi ve Sonuçları

Amerikan İç Savaşı Tarihi ve Sonuçları

Mohaç Savaşı Tarihi ve Sonuçları

Mohaç Savaşı Tarihi ve Sonuçları

Kırım Savaşı Tarihi ve Sonuçları

Kırım Savaşı Tarihi ve Sonuçları

Otuz Yıl Savaşları Tarihleri ve Sonuçları

Otuz Yıl Savaşları Tarihleri ve Sonuçları

7 Yıl Savaşları Nedenleri ve Sonuçları

7 Yıl Savaşları Nedenleri ve Sonuçları

Trablusgarp Savaşı Tarihi ve Sonuçları

Trablusgarp Savaşı Tarihi ve Sonuçları

Din Savaşları Nelerdir?

Din Savaşları Nelerdir?

Kut Savaşı Nedenleri ve Sonuçları

Kut Savaşı Nedenleri ve Sonuçları

Otlukbeli Savaşı Tarihi ve Sonuçları

Otlukbeli Savaşı Tarihi ve Sonuçları

Vietnam Savaşı Tarihi ve Sonuçları

Vietnam Savaşı Tarihi ve Sonuçları

Napolyon Savaşları Türleri ve Özellikleri

Napolyon Savaşları Türleri ve Özellikleri

Kösedağ Savaşı Tarihi ve Sonuçları

Kösedağ Savaşı Tarihi ve Sonuçları

2 İnönü Savaşı Tarihi ve Sonuçları

2 İnönü Savaşı Tarihi ve Sonuçları

Instagram

  • galeri1
  • galeri2
  • galeri3
  • galeri4
  • galeri5
  • galeri6